دکتر عمران گاراژیان - استقلال علوم انسانی با ویلهلم دیلتای؛ ۲- کارگاه روش و روش‌شناسی

استقلال علوم انسانی با ویلهلم دیلتای؛ ۲- کارگاه روش و روش‌شناسی

  • تاریخ شروع: ۳ مرداد ۱۴۰۱
  • روزهای: دوشنبه‌
  • ساعت: ۱۹-۲۱
  • تعداد کل جلسات: ۶
  • دوره به صورت: آنلاین

از نگارش آخرین کتاب ویلهلم دیلتای، تشکل جهان تاریخی در علوم انسانی، بیش از یکصد و دوازده سال سپری شد. در طی بیش از یک قرن، هرمونتیکْ توسعه‌ی چشم‌گیری یافت و اکنون پدیدارشناسی نگرشی نسبتاً مستقل قلمداد می‌شود. با این وجود، مجموعه‌ مفاهیم به‌هم‌پیوسته‌ای که او برای استقلال علوم انسانی و تعریف حدود آن بکار گرفت، هنوز کاربرد دارد: تجربه‌ی زیسته، آگاهی بازتاب‌دهنده به فاعل، فهم، زندگی، معنا و جهان تاریخی از آن جمله‌اند. دیلتای با این مفاهیم، نه تنها روش و روش‌شناسی خود در علوم انسانی را پی‌افکند بلکه در شبکه‌ی شناخت، جایگاه انسان را به مقام مولد برکشید. او به شکلی بنیادین، در مواجهه‌ی عمل‌گرایانه با علوم طبیعی کوشید و ایده‌ی استقلال علوم انسانی را در مقابله‌ی تمام‌عیار و در انعکاسی تمام‌قد با علوم طبیعی طرح کرد. از طرفی با این‌که دیلتای از میراث و اعتبار دین در علوم انسانی آگاه بود، اما بطور مستقیم با آن رودررو نشد، بلکه تنها بر عینیت‌گرایی در علوم انسانی پای فشرد.

مجموعه مفاهیم و رویکرد فکری دیلتای مبنایی برای پی افکندن روش و روش‌شناسی در علوم انسانی است و بازخوانی دوباره‌ی متون او در دهه‌های اخیر، امکان بروز تحولات اساسی در علوم انسانی و اجتماعی را فراهم آورده است. با این‌همه ضرورت تأمل، به روز نمودن و کاربردی کردن رویکرد او در نسبت با تحولاتی که در یک قرن اخیر روی داده، مشهود است. در این کارگاه به شکل عملی و مشارکتی به بازخوانی رویکرد دیلتای در روش و روش‌شناسی علوم انسانی خواهیم پرداخت و به‌طور موردی و با موضوعات مشخص، به بررسی و کاربردِ اصطلاحات او در علوم و بالاخص در علوم انسانی می‌پردازیم. ضروری است مشارکت‌کنندگان نه تنها با متون و رویکرد ویلهم دیلتای آشنا باشند بلکه ترجیحاً ایده و حداقل موضوعی در زمینه‌ی روش و روش‌شناسی در دست کار داشته باشند که بتوان آن را با رویکرد دیلتای بحث و بررسی نمود.

جلسه‌ی ۱:
فهم، درک و جایگاه فاعل انسانی در علوم
جلسه‌ی ۲:
انسان در شبکه‌ی ساختار معرفت: تعبیر، ارزش¬ها و تغییر در عالم خارج
جلسه‌ی ۳:
زمان و تاریخ در علوم انسانی و طبیعی: گذشته از دور تا نزدیک
جلسه‌ی ۴:
معنا و مقولات زندگی، توالی، خاطره–حافظه در جهان انسانی
جلسه‌ی ۵:
روش و روش‌شناسی¬های بین علوم انسانی و طبیعی: رویکرد بین‌ رشته‌ای
جلسه‌ی ۶:
نسبی و انعکاسی: انسان در روش و روش‌شناسی¬های علوم با تأکید بر علوم انسانی

 

مدرسه‌ی هنر و ادبیات بیدار، با همکاری متخصصان و هنرمندان فعالیت‌ خود را از پاییز ۱۳۹۸ آغاز نموده.