«اولشخصهای اجرایی» بستری برای پیوند زدن ادبیاتِ اولشخص با هستیشناسیِ بازیگر است. در این دوره، ما با نگاهی آسیبشناسانه از مرزهای «مونولوگِ صرف» عبور میکنیم؛ مونولوگی که اغلب به بیانِ درونیاتِ ایستا محدود میشود. در عوض، تمرکزِ ما بر «روایتِ اجرایی» است؛ ساختاری که در آن «اولشخص» تنها یک سخنگو نیست، بلکه یک «کُنشگرِ راوی» است. تفاوتِ بنیادی ما در اینجاست که متن، نه فقط برای خوانده شدن، که برای «بودن» بر صحنه نوشته میشود.
جلسهی ۱: فراتر از «من»؛ عبور از مونولوگِ ایستا
تئوری: تحلیل تفاوت میان «راویِ درونی» (ادبی) و «راویِ کنشگر» (اجرایی).
عملی: تمرینِ «حضور در لحظه»: بازنویسیِ یک خاطرهی شخصی به شکلی که راوی نه در حال یادآوری، بلکه در حال «خلقِ دوبارهی» واقعه در لحظه باشد.
جلسهی ۲: کالبدشکافیِ صدا و لحن (الگوی سلینجر)
تئوری: بررسیِ لحن در «ناتور دشت»؛ چگونه لحن، جهانِ ذهنیِ شخصیت را میسازد؟
عملی: انتخابِ «صدا». نوشتنِ قطعهای کوتاه که در آن «صراحت و تردیدِ» راوی، موتورِ حرکتِ صحنه باشد.
جلسهی ۳: وزنِ فیزیکیِ کلمات و تعلیق (الگوی داستایوفسکی)
تئوری: چگونه متنِ «یادداشتهای زیرزمینی» با درگیریِ ذهنی، فضای فیزیکی صحنه را پر میکند؟
عملی: تمرینِ «کلماتِ کنشگر»: تبدیلِ یک توصیف ذهنی به یک فعلِ فیزیکی روی صحنه.
جلسهي ۴: معماریِ زمان و مکان (الگوی فاکنر)
تئوری: پرشهای زمانی و سیالیتِ ذهن در «خشم و هیاهو». چگونه راوی میتواند با دستکاری زمان، تجربهی تماشاگر را مدیریت کند؟
عملی: طراحیِ یک سکانس که در آن راوی مدام میان «گذشته» و «اکنونِ صحنه» در نوسان است.
جلسهی ۵: از اعتراف تا «سقوط» (الگوی کامو)
تئوری: بررسی «سقوط»؛ راوی به عنوان معماری که تماشاگر را در چالشِ اخلاقیِ خود شریک میکند.
عملی: تمرینِ «مخاطبمحوری»: راوی با چه کسی حرف میزند؟ (تعریفِ فیزیکیِ تماشاگر در متن).
جلسهی ۶: ساختارِ پیرنگ در متنِ اولشخص
تئوری: تبدیلِ «وضعیتِ ذهنی» به «درامِ بیرونی». چگونه متنِ اولشخص به نقطهی اوج و گرهافکنی برسد؟
عملی: بازنویسیِ پیرنگ بر اساسِ کنشهای فیزیکیِ راوی.
جلسهی ۷: تدوین و صیقلدادن؛ تنمند کردنِ متن
تئوری: حذفِ اضافات؛ کلماتی که «بودنِ» روی صحنه را کند میکنند.
عملی: کارگاهِ بازخوانی و «اجرایِ رومیزی»؛ خواندنِ متن توسط هنرجو و اصلاحِ ضربآهنگ بر اساسِ تنفسِ فیزیکی.
جلسهی ۸: نمایشِ نهایی (پروژهی اجرایی)
ارائه: اجرایِ نهاییِ متونِ تولید شده.
جمعبندی: تحلیلِ نهایی بر اساسِ اینکه چگونه راوی در هر متن، به «موتور محرکِ صحنه» تبدیل شده است.
مدرسهی هنر و ادبیات بیدار، با همکاری متخصصان و هنرمندان فعالیت خود را از پاییز ۱۳۹۸ آغاز نموده.
