در فرهنگهای مردمی، بالاخص در میان اقوام تُرکزبان، «خنیاگر» در مرکز زندگی موسیقایی قرار دارد. او با نامهای مختلف در میان هر قوم، از گذشتهی دور در نقشِ شَمن تا به امروز در نقش موسیقیدان، روندهای تغییر و تداوم گستردهای طی کرده است. بخش وسیعی از دانشِ ما در این عرصه اغلب مرهون پژوهشگرانِ غربی است که بهصورتی روشمند و بعضاً با کارمیدانیِ طولانیمدت، به مطالعهی سُنت خنیاگری پرداختهاند. از طرفی در داخل اغلب، در غیابِ پژوهشهایی مسئلهمند و علمی در حوزهی فرهنگهای موسیقایی مردمی، با کنکاشهایی مواجهیم که در طیفی قرار میگیرند که دو سر آن ارائهی دادههای خام یا تحلیلهای صرفاً موسیقاییاند، بدون آنکه درکی بهتر از آن فرهنگ رقم بزنند.
در این دوره قصد داریم با پژوهشهایی آشنا شویم که هم دستاوردشان واجد ضرورتی روشمند در مواجهه با میدان پژوهشی خود است و هم در این جغرافیای گستردهی فرهنگی، تجربهای را از سرگذرانده و مسیری را پیمودهاند که میتواند برای دیگران راهگشا باشد.
مدرسهی هنر و ادبیات بیدار، با همکاری متخصصان و هنرمندان فعالیت خود را از پاییز ۱۳۹۸ آغاز نموده.
